23 april tot 13 juli 2006 reisde een groep Nederlandse jongeren door China onder begeleiding van Code-X. Ik was één van de dertig deelnemers aan deze expeditie. Na onze aankomst in Bejing reisden we meteen door naar de grote stad Taihuan om daar op de universiteit van Shanxi te verblijven voor een maand. We sliepen en aten op de campus en werden elke dag getracteerd op Chinese taalles en culturele workshops en excursies. Na de eerste maand deelden we ons in groepen op om te werken op vier verschillende projecten in de omgeving van Houma. De eerste drie weken verbleef ik in een katholiek klooster en werkte ik op het boeren land. Daarnaast gaven engelse les op een particliere school in het dorp. Vervolgens werkte ik drie weken in een weeshuis in Hou Ma zelf. De expeditie werd afgesloten met een rondreis door Oost-China langs De Muur, boedhistische tempels, het terracotta leger, steden als Xi'an en Shanghai etc.

Mijn verwachtingen waren laag gespannen voor ik aan de reis begon. Ik wilde er open instappen. Mijn voornaamste doel was mensen ontmoeten en een kijkje nemen in hun dagelijkse leven. Met mijn aanwezigheid en aandacht wilde ik ze blij maken en een avontuur geven. Dat is het ook geworden. De Chinezen die ik heb ontmoet vonden het net als ik ontzettend leuk, spannend en interessant om mij te ontmoeten. Ondanks de taal- en cultuurkloof heb ik veel contact gemaakt met mensen, aan de hand van enkele woorden en veel lichaamstaal. De cultuur wilde ik ook leren kennen, om te vergelijken met die van ons. Het viel niet mee om uit de groep Nederlanders te stappen en contact te maken met de Chinese cultuur. Vooral verschillen in eetgewoonten, leefwijzen en bezit vallen op. Daarna kwam ik pas in contact met hun denkwijze. Echter, door de taalbarrière en gebrek aan kennis over hun cultuur is het moeilijk om gedrag te scheiden naar persoonlijkheid en cultuur. Achteraf denk ik dat het onmogelijk is om 'de Chinese cultuur' te definiëren. Alleen al omdat ik slechts een klein deel van China heb gezien en een beperkt aantal mensen heb ontmoet. Bovendien blijf ik altijd een Nederlander. Wat mij opvalt in China zegt vaak meer over mezelf dan over hen.

Taalles aan de Universiteit (1 maand) We verbleven in het complex voor buitenlandse studenten van de Shanxi Universiteit en aten onze dagelijkse maaltijden in de kantine op de campus. 's Ochtends hadden we vier uur taalles: praktijk en theorie. Ondanks mijn enthousiasme om de onmogelijk lijkende, maar mooie taal Chinees te leren, viel het niet mee om 4 uur lang geconcentreerd te blijven. Ik was de schoolbanken ontwend en ik had moeite met het onthouden van Chinese woorden. De klanken zijn zo anders, dat ik het aan niets kan referen. 'Drills' , waarbij de docente ons klanken voor zei en die wij na mochten zeggen, vond ik heerlijk. Niet denken, gewoon Chinees spreken. In het klaslokaal vonden onze eerste culturele botsingen plaats. Wij zijn als student gewend veel vragen te stellen en suggesties te doen over de lesinhoud. Onze twee jonge docentes zijn gehoorzame studenten gewend, zonder eigen initiatief. Dat was nogal wennen en beide partijen hebben zich aangepast. Maar we hebben een leuke tijd gehad samen, vooral door culturele verschillen te bespreken (met die ene docente die wel engels kon).

Projecten in Hou Ma (6 weken) De eerste drie weken verbleef ik met 6 andere Nederlanders bij vier gastvrije nonnen in hun klooster. Hun binnenplein, omringd door de kerk, de kliniek, keuken en slaapvertrekken, was een oase van rust in een dorp op het platteland rond het stadje Hou Ma. Hoewel we ons hadden ingesteld op hard werken en ontberingen, viel alles alleen maar mee. De nonnen verzorgden ons en lieten ons nauwelijks werken en veel rusten. Van werken zouden we maar moe worden. Als gast hadden we daar niets tegen in te brengen, hoe hard we ook probeerden. Maar onze hulp bestond dan ook niet uit handwerk, want daar zijn we niet ervaren in. In plaats daarvan hebben we interesse getoond in het werk en leven van de boeren families, speelden we met hun kinderen en gaven we les in Engelse uitspraak op de lokale school. De andere drie weken heb ik kinderen van 3 tot 10 jaar verzorgd. Deze kinderen zijn niet officieel wees, omdat de dood van hun ouders niet is bewezen. Weeshuizen van de staat erkennen deze kinderen niet als wees en hulpbehoevend. Daarentegen zijn ze wel verstoten en dus zonder liefde of verzorging. Dit katholieke weeshuis vangt zulke kinderen op. Ondanks een tekort aan verzorgers, materiaal en goed voedsel doet zuster Mali er alles aan om wel 25 kinderen goed op te vangen. Wij hebben haar daar een tijdje bij geholpen, zodat de verzorgers wat rust hadden en de kinderen extra aandacht kregen. Daarvoor hebben we onszelf uit de naad gewerkt, want het viel niet mee om de basisverzorging onder de knie te krijgen in een plaats waar niets logisch is of een vaste plek heeft. En we wilden tijd over houden voor leuke, extra dingen, dus dat was hard werken. Maar als een spastisch kind die niet kan praten me dan toelacht, is mijn dag goed.

Rondreis (10 dagen) Na de voorafgaande intensieve weken keken we uit naar deze 'vakantie'. We waren benieuwd hoe China er buiten de provincie Shanxi uit zou zien. Na een emotioneel afscheid van onze gastheren en - vrouwen, vertrokken we naar de stad Xi' an. Deze groene, schone stad met ruime straten en oude stadsmuur oogde gezellig. Hier kwamen we bij en kochten onze souvenirs voor het thuisfront dat we spoedig weer zouden zien. Ik vond het maar een raar idee dat ik dit leven waar ik zo vertrouwd mee was geworden, weer zou gaan inwisselen voor mijn leven in Nederland. Gelukkig hielpen deze dagen ons weer terug te keren naar het westerse leven: tussen backpackers sliepen we in hostels, kochten we souvenirs en bezochten we de highlights van China: de Grote Muur, Boeddha's, tempels, het terracotta leger, Beijing per fiets, Shanghai per boot etc.

Stichting Code-X (klik op link) wil jongeren inspireren en ondersteunen in het vinden van hun eigen weg door het leven en in de wereldwijde samenleving. Het bevorderen van begrip, vriendschap, samenwerking en solidariteit tussen jongeren van verschillende culturen en nationaliteiten is hierbij doel en uitgangspunt. Code-X bestaat uit onder andere uit Code International en Code Projects. Een deel van de werkzaamheden was eerder bekend onder naam van Responz Internationaal (2001-2004) en Jongeren zonder Grenzen (1995-2001). Code International stimuleert jongeren om hun talenten te ontdekken, hun grenzen te verleggen en een wereldburger te worden! Daartoe organiseren ze internationale jongerenuitwisselingen en vrijwilligerswerk.

Voorafgaand aan de reis is er aandacht aan geschonken in het Stadsblad Utrecht. Lees hier het interview (pdf) dat Coreanne van Leeuwen mij afnam voor Stadsblad Utrecht, editie 22 maart 2006. Na de reis kwam er een vervolginterview, afgenomen door Wendy van Rijnsoever, in Stadsblad Utrecht, editie 2 februari 2006. (nog geen pdf-lezer)

Hartelijk dank aan mijn sponsors Wisja.net en Inne.nl! Klik op de logo's voor hun website.